Tunceli İsyanları

Tunceli İsyanları
Devletin Tunceli'ye nüfuz etmeye ve otorite kurmaya başlaması üzerine, yıllardır başına buyruk yaşayan Dersim bölgesi halkında başlayan huzursuzluk dış ve iç etkilerle isyana dönüşmüş, bölgenin coğrafi, kültürel, sosyal, ekonomik ve dini yapısının da etkisi ile yayılmıştır.

Birinci Tunceli İsyanı; hükümetçe kurulmak istenen yeni karakollar gerekçesi ile bölgede bulunan jandarma birlikleri ile çatışmaya başlamışlardır. İsyanın başlangıcı olan bu çatışmalar 21 Mart 1937 tarihinde başlamışlardır. İsyana bölge aşiretleri katılmış ve havaların engel olmasına kadar yani 22 Ekim'e kadar devam etmişlerdir. Bu tarihten sonra isyancılar kendi bölgelerine çekilmişlerdir. [68] Seyit Rıza önderliğinde yapılan propaganda da;

“ - Kadınların namusu tehlikede, gece karakol efradının malı olacak,

- Ekmek ve odun karne ile dağıtılacak,

-Halkın bütün kazandığı elinden alınacak gibi..” sözler söylenmiştir.

İkinci Tunceli İsyanı; asileri sindirmek önlemek amacıyla sayıları 3500-4000 kadar olan asilere karşı harekata başlanmıştır. 1 Haziran 1938 tarihinde başlayan harekat 25 Temmuz 1938 tarihinde son bulmuştur. İsyan bastırıldıktan sonra bölgede yasak yerleşim bölgeleri genişletilmiş, 5-7 bin kişi bölge dışına nakledilmiştir.Bu isyanın bastırılması çok kanlı olmuştur.Bölgedeki zaza halkının belleğinde silinmez izler bırakmıştır.Hatta intikam hislerinin yoğunlaşmasına neden olmuştur.